Ευρωπαϊκή παραγωγή, ποιότητα και βιωσιμότητα

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει ένα ολοκληρωμένο κανονιστικό πλαίσιο που στηρίζει ένα σύγχρονο μοντέλο αγροδιατροφικής παραγωγής, βασισμένο στην ποιότητα, την ασφάλεια και τη βιωσιμότητα. Μέσα από κοινούς κανόνες και αυστηρές προδιαγραφές, οι ευρωπαϊκές μέθοδοι παραγωγής διασφαλίζουν υψηλά επίπεδα αξιοπιστίας και διαφάνειας σε κάθε στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας.

Υψηλά πρότυπα σε κάθε στάδιο

Η ποιότητα των ευρωπαϊκών γεωργικών προϊόντων διασφαλίζεται μέσα από ένα ολοκληρωμένο σύστημα παραγωγής. Από την καλλιέργεια και τη συγκομιδή έως την επεξεργασία, την τυποποίηση και τη διάθεση στην αγορά, εφαρμόζονται αυστηρά πρότυπα ποιότητας, ασφάλειας και ιχνηλασιμότητας, που ενισχύουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και διασφαλίζουν τη διαφάνεια σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας.

Η βιωσιμότητα στην κοινή γεωργική πολιτική

Η βιώσιμη παραγωγή αποτελεί θεμελιώδη προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μέσω της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ), η Ένωση επιδιώκει ειδικούς στόχους για το κλίμα και το περιβάλλον: τη συμβολή στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και στην προσαρμογή σε αυτήν· την αποτελεσματική διαχείριση των φυσικών πόρων, όπως το νερό, το έδαφος και ο αέρας, μεταξύ άλλων με τη μείωση της εξάρτησης από χημικές ουσίες· και τη συμβολή στην ανάσχεση και την αντιστροφή της απώλειας βιοποικιλότητας και στη διατήρηση των οικοτόπων και των τοπίων.

Πηγή: Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2115, άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχεία δ) έως στ).

Οι γεωργοί που λαμβάνουν άμεσες ενισχύσεις ή ορισμένες ετήσιες ενισχύσεις της ΚΓΠ πρέπει να τηρούν ένα σύνολο βασικών απαιτήσεων, το σύστημα της αιρεσιμότητας. Οι απαιτήσεις αυτές αφορούν το κλίμα και το περιβάλλον —μεταξύ άλλων τα ύδατα, το έδαφος και τη βιοποικιλότητα—, τη δημόσια υγεία και την υγεία των φυτών, καθώς και την καλή διαβίωση των ζώων.

Πηγή: Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2115, άρθρο 12 παράγραφος 1.

Πέρα από τις βασικές απαιτήσεις: τα οικολογικά προγράμματα

Πέρα από τις απαιτήσεις αυτές, η ΚΓΠ στηρίζει τους γεωργούς που δεσμεύονται εθελοντικά να εφαρμόζουν γεωργικές πρακτικές επωφελείς για το κλίμα, το περιβάλλον και την καλή διαβίωση των ζώων, μέσω των λεγόμενων οικολογικών προγραμμάτων. Ο κανονισμός απαριθμεί τους τομείς δράσης στους οποίους εντάσσονται οι πρακτικές αυτές:

• μετριασμός της κλιματικής αλλαγής, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, της διατήρησης των υφιστάμενων δεξαμενών άνθρακα και της ενίσχυσης της δέσμευσης του άνθρακα·
• προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, συμπεριλαμβανομένων δράσεων για τη βελτίωση της ανθεκτικότητας των συστημάτων παραγωγής τροφίμων·
• προστασία ή βελτίωση της ποιότητας των υδάτων και μείωση της πίεσης στους υδάτινους πόρους·
• πρόληψη της υποβάθμισης του εδάφους, αποκατάσταση του εδάφους και βελτίωση της γονιμότητάς του, της διαχείρισης των θρεπτικών στοιχείων και των ζώντων οργανισμών του εδάφους·
• προστασία της βιοποικιλότητας και διατήρηση ή αποκατάσταση οικοτόπων ή ειδών, συμπεριλαμβανομένων χαρακτηριστικών του τοπίου και μη παραγωγικών εκτάσεων·
• βιώσιμη και μειωμένη χρήση φυτοφαρμάκων, ιδίως εκείνων που παρουσιάζουν κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον·
• δράσεις για τη βελτίωση της καλής διαβίωσης των ζώων και την καταπολέμηση της μικροβιακής αντοχής.

Η στήριξη χορηγείται μόνο για δεσμεύσεις που υπερβαίνουν τις σχετικές υποχρεωτικές απαιτήσεις.

Πηγή: Κανονισμός (ΕΕ) 2021/2115, άρθρο 31 παράγραφοι 4 και 5.

Η θεματική ενότητα της ΕΕ στην οποία επιλέχθηκε το πρόγραμμα

Η θεματική ενότητα της ΕΕ για τη βιώσιμη γεωργία, στο πλαίσιο της οποίας επιλέχθηκε το EU Drops & Bites, χρησιμοποιεί ως αναφορά τον κατάλογο του άρθρου 31 παράγραφος 4: οι μέθοδοι παραγωγής των προωθούμενων προϊόντων πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον δύο από τους τομείς του και να υπερβαίνουν τα ελάχιστα πρότυπα που αφορούν κάθε τομέα.

Πηγή: Οδηγός του προγράμματος AGRIP, έκδοση 6.0 (1 Ιανουαρίου 2026, στα αγγλικά), κεφάλαιο για τις θεματικές ενότητες βιωσιμότητας.

Οι τέσσερις πυλώνες

1. 01

   Ποιότητα

   Η παραγωγή ακολουθεί αυστηρά ευρωπαϊκά πρότυπα που διασφαλίζουν σταθερή ποιότητα σε κάθε στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας.

2. 02

   Ασφάλεια και ιχνηλασιμότητα

   Σε κάθε στάδιο της αλυσίδας παραγωγής εφαρμόζονται ολοκληρωμένα συστήματα ελέγχου και πλήρους ιχνηλασιμότητας, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών.

3. 03

   Υπεύθυνες πρακτικές παραγωγής

   Οι μέθοδοι παραγωγής βασίζονται σε υπεύθυνες πρακτικές που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου, προάγοντας τη συνετή διαχείριση των φυσικών πόρων.

4. 04

   Βιωσιμότητα

   Οι ευρωπαϊκές μέθοδοι παραγωγής ενσωματώνουν τις αρχές της βιώσιμης αγροδιατροφικής παραγωγής, συμβάλλοντας στους ευρύτερους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για έναν πιο βιώσιμο και ανθεκτικό αγροδιατροφικό τομέα.

Ιχνηλασιμότητα

Το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβάλλει την ιχνηλασιμότητα σε όλα τα στάδια της παραγωγής, της μεταποίησης και της διανομής. Κάθε επιχείρηση τροφίμων πρέπει να μπορεί να προσδιορίσει οποιοδήποτε πρόσωπο από το οποίο προμηθεύτηκε ένα προϊόν και τις επιχειρήσεις στις οποίες το διέθεσε, και να θέτει τις πληροφορίες αυτές στη διάθεση των αρμόδιων αρχών, εφόσον ζητηθούν. Αυτό καθιστά δυνατές τις στοχευμένες και ακριβείς αποσύρσεις, αν προκύψει πρόβλημα ασφάλειας των τροφίμων.

Πηγή: Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 178/2002, άρθρο 18, και αιτιολογική σκέψη 28.

Τα δύο προϊόντα

Για το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, τα ευρωπαϊκά πρότυπα εμπορίας καθορίζουν την κατηγορία και τους ελέγχους στους οποίους υποβάλλεται. Για τα αποξηραμένα σταφύλια, η συγκομιδή, η αποξήρανση και η συσκευασία ακολουθούν καθορισμένες προδιαγραφές παραγωγής. Και για τα δύο ισχύουν οι γενικοί κανόνες της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την ασφάλεια των τροφίμων και την ιχνηλασιμότητα.

Μια μακρά παράδοση

Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και τα αποξηραμένα σταφύλια αποτελούν διαχρονικά στοιχεία της ευρωπαϊκής αγροδιατροφικής και πολιτιστικής κληρονομιάς. Η ελιά και το αμπέλι συνοδεύουν την ευρωπαϊκή ιστορία εδώ και αιώνες και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της αγροτικής ζωής, της γαστρονομίας και των τοπικών παραδόσεων. Η διαχρονική τους αξία αποτυπώνεται και στην ευρωπαϊκή τέχνη, όπου η ελιά και το αμπέλι απεικονίζονται σε αγγεία, ψηφιδωτά, γλυπτά και ζωγραφικά έργα.

Σήμερα, το ευρωπαϊκό εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και τα ευρωπαϊκά αποξηραμένα σταφύλια συνεχίζουν αυτή την παράδοση, συνδυάζοντας την εμπειρία και τη γνώση γενεών με σύγχρονες μεθόδους παραγωγής, υψηλά ευρωπαϊκά πρότυπα ποιότητας, ιχνηλασιμότητα σε κάθε στάδιο και υπεύθυνες πρακτικές παραγωγής, σύμφωνες με τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για βιώσιμη παραγωγή.